Các bạn học sinh nước ngoài đang học THPT tại Nhật đã quyết định con đường sau khi tốt nghiệp chưa?
“Tôi lớn lên ở Nhật từ nhỏ và muốn tiếp tục sống tại đây.”
“Tôi muốn làm nhân viên chính thức của một công ty Nhật sau khi tốt nghiệp.”
“Thẻ cư trú của tôi ghi ‘家族滞在’ (lưu trú theo gia đình), vậy tôi có được đi làm không?”
“Tôi từng định học đại học, nhưng bố mẹ ly hôn nên tôi cần đi làm.”
Bài viết dành cho học sinh và phụ huynh đang có những thắc mắc này.
Kết luận: Học sinh THPT cư trú theo diện “家族滞在” vẫn có thể chuyển sang “定住者” (người định trú dài hạn) để làm việc sau khi tốt nghiệp nếu đáp ứng điều kiện. Nếu không đủ điều kiện chuyển trực tiếp sang “定住者”, trong một số trường hợp có thể xem xét “特定活動” (hoạt động được chỉ định).
Dựa trên tài liệu của Cơ quan Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú Nhật Bản, chúng tôi giải thích những điều kiện và thủ tục quan trọng.
- Có thể làm nhân viên chính thức với tư cách “家族滞在” không?
- Sáu điều kiện để chuyển sang “定住者” sau khi tốt nghiệp THPT
- Nếu chỉ đến Nhật khi học THCS hoặc THPT thì sao?
- Trường hợp của bạn thuộc nhóm nào?
- Có thể chuyển từ “特定活動” sang “定住者” sau đó không?
- Hồ sơ xin chuyển từ “家族滞在” sang “定住者”
- Câu hỏi thường gặp
- Q1. Tôi đã 18 tuổi trở lên, vẫn có thể chuyển sang “定住者” không?
- Q2. Tôi đang học năm cuối THPT, chưa tốt nghiệp, có thể xin không?
- Q3. Không có N2 thì không thể trở thành “定住者” sao?
- Q4. Chưa có việc làm thì có thể chuyển không?
- Q5. Nếu học tiếp đại học hoặc trường chuyên môn thì sao?
- Q6. Trong lúc chờ quyết định chuyển tư cách, có thể làm hơn 28 giờ/tuần không?
- Kết luận: Tốt nghiệp THPT vẫn có con đường làm việc tại Nhật
- Liên hệ
- 044-379-8319
Có thể làm nhân viên chính thức với tư cách “家族滞在” không?
“家族滞在” là tư cách lưu trú dành cho vợ/chồng và con được người nước ngoài có tư cách lưu trú phù hợp tại Nhật chu cấp. Về nguyên tắc, tư cách này không cho phép lao động. Nếu đã được cấp “資格外活動許可” (giấy phép hoạt động ngoài tư cách lưu trú), người có tư cách “家族滞在” thường được làm thêm tối đa 28 giờ mỗi tuần.
Do đó, muốn làm việc toàn thời gian, chẳng hạn 40 giờ mỗi tuần, sau khi tốt nghiệp THPT thì thông thường phải chuyển tư cách lưu trú. Hai hướng cần cân nhắc là “定住者” hoặc “特定活動” cho phép làm việc.
Được cấp “定住者” thì có gì thay đổi?
“定住者” là tư cách lưu trú cho phép làm việc không bị giới hạn ngành nghề theo tư cách lưu trú. Người được cấp có thể làm nhân viên chính thức, làm việc tại nhà hàng, nhà máy, cửa hàng bán lẻ và nhiều lĩnh vực khác. Tuy vậy, “定住者” không phải “永住者” (thường trú nhân): vẫn có thời hạn lưu trú và phải gia hạn đúng hạn.
Sáu điều kiện để chuyển sang “定住者” sau khi tốt nghiệp THPT
Cơ quan Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú công bố cơ chế dành cho người về nguyên tắc đáp ứng tất cả các điều kiện sau:
1. Đã tốt nghiệp cả tiểu học và trung học cơ sở tại Nhật. Ví dụ, đến Nhật khi học lớp 4 tiểu học, sau đó tốt nghiệp tiểu học và THCS ở Nhật thì có thể đáp ứng. Nếu chỉ đến Nhật khi bắt đầu THCS và không tốt nghiệp tiểu học tại Nhật, về nguyên tắc không đáp ứng điều kiện này. Một số trường THCS ban đêm cũng thuộc diện được xem xét.
2. Đã tốt nghiệp hoặc dự kiến tốt nghiệp THPT tại Nhật. Học sinh năm cuối có giấy xác nhận dự kiến tốt nghiệp cũng có thể là đối tượng. Trường THPT chính quy, học bán thời gian, học từ xa; trường cao đẳng kỹ thuật và một số chương trình tương đương phù hợp đều có thể được xem xét.
3. Tiếp tục sinh sống tại Nhật sau khi nhập cảnh với tư cách “家族滞在”. Người được cha mẹ chu cấp và sống dưới tư cách này là đối tượng cơ bản. Trong một số trường hợp, dù hiện có tư cách như “留学” (du học), nếu thực tế đáp ứng điều kiện tương đương “家族滞在”, vẫn có thể được xem xét.
4. Nhập cảnh Nhật Bản khi chưa đủ 18 tuổi. Điều quan trọng là tuổi lúc nhập cảnh, không phải tuổi ở thời điểm nộp đơn. Ví dụ, người đến Nhật lúc 10 tuổi, nay 19 tuổi, vẫn thỏa điều kiện về tuổi.
5. Đã có nơi nhận làm việc tại Nhật. Có thể là quyết định tuyển dụng hoặc thư mời nhận việc; chưa nhất thiết phải bắt đầu đi làm.
6. Thực hiện đúng các nghĩa vụ công tại Nhật. Bao gồm đăng ký, thông báo thay đổi địa chỉ và các nghĩa vụ pháp lý khác.
Khi đáp ứng điều kiện, có thể xin chuyển từ “家族滞在” sang “定住者”.
Nếu chỉ đến Nhật khi học THCS hoặc THPT thì sao?
“Tôi không tốt nghiệp tiểu học ở Nhật, vậy không có cơ hội nào sao?”
Người không tốt nghiệp tiểu học tại Nhật vẫn có thể cân nhắc chuyển sang “特定活動” cho phép làm việc, nếu đáp ứng các điều kiện riêng. Thông thường gồm:
- Tốt nghiệp hoặc dự kiến tốt nghiệp THPT tại Nhật.
- Đến Nhật trước khi đủ 18 tuổi.
- Sau khi nhập cảnh tiếp tục cư trú dưới “家族滞在”, trừ trường hợp ngoại lệ phù hợp.
- Đã có nơi nhận làm việc.
- Cha/mẹ hoặc người chu cấp vẫn cư trú ở Nhật và đứng ra bảo lãnh nhân thân.
- Chấp hành các nghĩa vụ thông báo nơi ở và nghĩa vụ công.
Học sinh chuyển vào THPT Nhật giữa chừng cần chú ý trình độ tiếng Nhật
Ví dụ, một học sinh đến Nhật lúc 16 tuổi và chuyển thẳng vào lớp 11 (năm thứ hai THPT). Với trường hợp chuyển vào giữa chừng, ngoài yêu cầu tốt nghiệp THPT còn phải chứng minh tiếng Nhật tương đương JLPT N2.
Thông thường có thể dùng một trong hai tài liệu:
- Chứng chỉ đỗ JLPT N2 hoặc cao hơn.
- Chứng nhận điểm BJT Business Japanese Test từ 400 trở lên.
Trái lại, không phải mọi học sinh vào học THPT từ năm thứ nhất đều bắt buộc có N2 theo cơ chế này. “特定活動” là tư cách có nội dung hoạt động được chỉ định riêng cho từng người; phải kiểm tra thẻ cư trú và giấy chỉ định hoạt động để biết giới hạn làm việc.
Trường hợp của bạn thuộc nhóm nào?
| Quá trình đến Nhật và học tập | Tư cách có thể xem xét |
|---|---|
| Đến Nhật lúc 8 tuổi, tốt nghiệp tiểu học, THCS, THPT ở Nhật và đã có việc làm | 定住者 |
| Đến Nhật lúc 13 tuổi, tốt nghiệp THCS và THPT ở Nhật, đã có việc làm | 特定活動 |
| Đến Nhật lúc 16 tuổi, chuyển vào THPT giữa chừng, đã tốt nghiệp, có N2 và việc làm | 特定活動 |
| Lần đầu nhập cảnh khi đã 18 tuổi rồi tốt nghiệp THPT ở Nhật | Không thuộc cơ chế đặc biệt đang giới thiệu |
Các ví dụ đều giả định những điều kiện khác cũng được đáp ứng.
Có thể chuyển từ “特定活動” sang “定住者” sau đó không?
Một số người sau khi tốt nghiệp THPT, bắt đầu làm việc ở Nhật theo diện “特定活動” có thể xem xét chuyển sang “定住者” sau một thời gian, tùy theo quá trình cư trú và điều kiện thực tế. Không phải ai cũng được chuyển tự động; phải xác nhận đúng cơ chế đang áp dụng, tình hình làm việc và các nghĩa vụ công. Khi có kế hoạch chuyển, nên lưu giữ hồ sơ việc làm, thu nhập, thuế và bảo hiểm, đồng thời hỏi ý kiến chuyên môn trước khi nộp đơn.
Hồ sơ xin chuyển từ “家族滞在” sang “定住者”
Tùy diện và hoàn cảnh, thường cần chuẩn bị:
- Đơn xin thay đổi tư cách lưu trú (在留資格変更許可申請書).
- Hộ chiếu, thẻ cư trú hiện tại và ảnh đúng quy cách.
- Bằng tốt nghiệp hoặc giấy dự kiến tốt nghiệp tiểu học, THCS, THPT tại Nhật, tùy loại hồ sơ.
- Hồ sơ chứng minh thời gian và quá trình học tại Nhật.
- Thư mời nhận việc hoặc hợp đồng lao động, thông tin nơi làm việc.
- Giấy tờ về cha/mẹ, tư cách lưu trú và người bảo lãnh nhân thân nếu thuộc trường hợp phải có.
- Chứng nhận JLPT N2 hoặc BJT khi loại hồ sơ yêu cầu.
- Tài liệu giải thích hoàn cảnh gia đình, quá trình cư trú và dự định sau tốt nghiệp nếu cần.
Danh mục chính thức khác nhau theo tư cách muốn chuyển và từng trường hợp. Phải kiểm tra hướng dẫn mới nhất khi nộp.
Câu hỏi thường gặp
Q1. Tôi đã 18 tuổi trở lên, vẫn có thể chuyển sang “定住者” không?
Có thể. Điều kiện tuổi trong cơ chế đặc biệt này tập trung vào việc bạn đã nhập cảnh Nhật khi chưa đủ 18 tuổi hay chưa, chứ không nhất thiết đòi hỏi bạn phải dưới 18 tuổi tại thời điểm nộp đơn.
Q2. Tôi đang học năm cuối THPT, chưa tốt nghiệp, có thể xin không?
Có thể xem xét nếu dự kiến tốt nghiệp và đã đáp ứng các điều kiện khác, bao gồm có nơi nhận làm việc.
Q3. Không có N2 thì không thể trở thành “定住者” sao?
Không nhất thiết. Điều kiện N2 nêu trên đặc biệt quan trọng đối với một số trường hợp chuyển vào THPT Nhật giữa chừng khi xin “特定活動”. Phải xác định đúng diện áp dụng.
Q4. Chưa có việc làm thì có thể chuyển không?
Theo cơ chế chuyển tư cách để đi làm sau tốt nghiệp, việc có nơi nhận làm việc là một điều kiện quan trọng. Nên tìm việc và lấy giấy xác nhận tuyển dụng trước.
Q5. Nếu học tiếp đại học hoặc trường chuyên môn thì sao?
Nếu tiếp tục được cha/mẹ chu cấp, bạn có thể xem xét duy trì “家族滞在”; tùy nhu cầu học tập và chế độ học bổng cũng có thể cân nhắc “留学”. Không phải cứ vào đại học là phải chuyển tư cách.
Q6. Trong lúc chờ quyết định chuyển tư cách, có thể làm hơn 28 giờ/tuần không?
Không nên tự ý làm quá phạm vi giấy phép hiện tại. Nộp đơn xin chuyển không có nghĩa là đã được phép làm toàn thời gian. Chỉ bắt đầu hoạt động theo tư cách mới khi đã được cấp phép.
Kết luận: Tốt nghiệp THPT vẫn có con đường làm việc tại Nhật
Ngay cả khi đang có tư cách “家族滞在”, học sinh nước ngoài tốt nghiệp THPT tại Nhật có thể được xem xét chuyển sang “定住者” hoặc “特定活動” tùy vào quá trình học, tuổi nhập cảnh và tình trạng tuyển dụng. Hãy rà soát điều kiện trước khi tốt nghiệp và chuẩn bị hồ sơ sớm.
TORIKANI International Administrative Scrivener Corporation (とりかに国際行政書士法人) hỗ trợ tư vấn tư cách lưu trú cho trẻ em và gia đình nước ngoài. Nếu chưa rõ trường hợp của mình, xin vui lòng liên hệ.
Tài liệu tham khảo
- Cơ quan Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú: Người có “家族滞在” muốn làm việc sau khi tốt nghiệp THPT
- Cơ quan Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú: Tư cách “定住者”
Liên hệ
Có thể liên hệ qua LINE, WeChat, WhatsApp, điện thoại hoặc biểu mẫu trực tuyến.
Email: info@torikani.com.

Nếu bạn gặp bất kỳ khó khăn nào, đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi nhé!



