“Con tôi sinh ở Nhật, có phải xin visa/tư cách lưu trú không?”
“Tôi đã nộp giấy khai sinh tại phường, như vậy là xong chưa?”
“Đã quá 30 ngày kể từ khi bé chào đời, tôi phải làm sao?”
Đây là những thắc mắc rất phổ biến của các cặp vợ chồng nước ngoài sinh con tại Nhật.
Ngay cả khi sinh tại Nhật, em bé không có quốc tịch Nhật thông thường vẫn cần tư cách lưu trú riêng để tiếp tục sinh sống ở đây. Nếu dự định ở lại quá 60 ngày sau sinh, phải nộp đơn xin cấp tư cách lưu trú trong vòng 30 ngày kể từ ngày sinh. Gia đình cũng cần hoàn thành khai sinh tại chính quyền địa phương và thủ tục với nước mang quốc tịch của bé.
- Em bé người nước ngoài sinh tại Nhật có cần tư cách lưu trú không?
- Ba mốc thời gian cực kỳ quan trọng: 14 ngày, 30 ngày và 60 ngày
- Ba bước cần làm sau khi em bé chào đời
- Bé có thể được cấp tư cách lưu trú nào?
- Giấy tờ xin phép có tư cách lưu trú
- Nếu không nộp đơn trong 30 ngày thì sao?
- Chi phí xin tư cách lưu trú cho bé là bao nhiêu?
- Câu hỏi thường gặp
- Q1. Sinh ở Nhật có tự động được “家族滞在” không?
- Q2. Đã khai sinh tại phường thì không phải làm thủ tục xuất nhập cảnh?
- Q3. Bé chưa có hộ chiếu, nộp được không?
- Q4. Bé có phải trực tiếp tới Cơ quan Xuất nhập cảnh không?
- Q5. Đã nộp trong 30 ngày mà đến 60 ngày vẫn chưa được duyệt?
- Q6. Sau sinh có cần làm bảo hiểm y tế và trợ cấp trẻ em không?
- Kết luận: Đừng bỏ lỡ thời hạn 30 ngày
- 044-379-8319
Em bé người nước ngoài sinh tại Nhật có cần tư cách lưu trú không?
Nhật Bản về nguyên tắc áp dụng nguyên tắc quốc tịch theo huyết thống, không tự động cấp quốc tịch Nhật chỉ vì một người được sinh trên lãnh thổ Nhật.
Ví dụ:
- Bố: Quốc tịch Canada, tư cách “技術・人文知識・国際業務”.
- Mẹ: Quốc tịch Trung Quốc, tư cách “家族滞在”.
- Bé: Sinh tại bệnh viện ở Nhật.
Trong tình huống này, bé thông thường không có quốc tịch Nhật do nơi sinh; muốn ở lâu tại Nhật phải xin tư cách riêng, thường là “家族滞在” theo người bố đủ điều kiện bảo trợ.
Nếu khi sinh, bố hoặc mẹ là công dân Nhật và đáp ứng các điều kiện của Luật Quốc tịch, bé có thể có quốc tịch Nhật ngay khi chào đời và không cần xin tư cách lưu trú dành cho người nước ngoài.
Ba mốc thời gian cực kỳ quan trọng: 14 ngày, 30 ngày và 60 ngày
| Mốc thời hạn | Thủ tục / ý nghĩa |
|---|---|
| Trong vòng 14 ngày từ khi sinh | Nộp thông báo khai sinh (出生届) cho chính quyền địa phương |
| Trong vòng 30 ngày từ khi sinh | Nộp đơn xin phép có tư cách lưu trú (在留資格取得許可申請) |
| Đến ngày thứ 60 sau sinh | Thời gian em bé sinh ở Nhật có thể lưu trú không cần tư cách riêng |
Trong 14 ngày: Nộp thông báo khai sinh
Nộp “出生届” tại văn phòng quận/thành phố/thị trấn trong vòng 14 ngày tính từ ngày sinh. Quy định này áp dụng cho cả gia đình người Nhật và người nước ngoài. Đây là thủ tục hộ tịch xác nhận sự kiện sinh tại Nhật, không thay thế thủ tục của Cơ quan Xuất nhập cảnh.
Trong 30 ngày: Xin phép cấp tư cách lưu trú
Nếu em bé không có quốc tịch Nhật và định ở tại Nhật trên 60 ngày, phải nộp “在留資格取得許可申請” trong vòng 30 ngày tính từ ngày sinh. Đây là thủ tục xin tư cách lần đầu, không phải gia hạn hay xin COE để nhập cảnh từ nước ngoài.
Đến 60 ngày: Thời gian không cần tư cách lưu trú
Trẻ nước ngoài sinh tại Nhật có thể ở trong 60 ngày đầu mà chưa có tư cách lưu trú. Tuy nhiên, nộp đơn trong 30 ngày không đồng nghĩa tự động được ở quá ngày thứ 60 nếu hồ sơ còn đang xét. Hướng dẫn của Cơ quan Quản lý Xuất nhập cảnh lưu ý phải đặc biệt chú ý nếu chưa nhận kết quả trước mốc 60 ngày. Nên nộp sớm và chủ động hỏi cơ quan có thẩm quyền trước khi đến hạn.
Ba bước cần làm sau khi em bé chào đời
BƯỚC 1: Khai sinh tại văn phòng chính quyền địa phương
Bệnh viện thường cung cấp mẫu “出生届” có phần giấy chứng sinh do cơ sở y tế ghi. Phụ huynh hoàn thiện rồi nộp trong 14 ngày.
Giấy tờ thường được yêu cầu:
- Mẫu khai sinh và giấy chứng sinh.
- Sổ tay sức khỏe mẹ và bé (母子健康手帳).
- Hộ chiếu của bố, mẹ.
- Thẻ cư trú của bố, mẹ.
Tùy địa phương có thể có yêu cầu khác. Sau khi nộp, nên xin “出生届受理証明書” (giấy chứng nhận tiếp nhận khai sinh) và “住民票” của cả hộ có tên em bé, để dùng trong các thủ tục tiếp theo.
BƯỚC 2: Đăng ký khai sinh/quốc tịch và xin hộ chiếu với đại sứ quán hoặc lãnh sự quán
Phụ huynh cần làm thủ tục với nước mà em bé có quốc tịch: xác nhận quốc tịch, đăng ký khai sinh và xin hộ chiếu theo quy định nước đó. Chẳng hạn, bố mẹ mang quốc tịch Trung Quốc cần kiểm tra thủ tục với cơ quan đại diện Trung Quốc tại Nhật.
Đừng chờ hộ chiếu hoàn thành rồi mới chuẩn bị đơn gửi Cơ quan Xuất nhập cảnh nếu như vậy sẽ quá 30 ngày. Nếu hộ chiếu chưa được cấp, nên hỏi cơ quan xuất nhập cảnh về cách giải trình và giấy tờ chứng minh đang xin hộ chiếu.
BƯỚC 3: Xin phép có tư cách lưu trú tại Cơ quan Xuất nhập cảnh
Nếu bé sẽ ở Nhật quá 60 ngày, phải nộp “在留資格取得許可申請” tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh có thẩm quyền trong 30 ngày. Do bé không tự nộp được, cha hoặc mẹ thường nộp với tư cách người đại diện pháp luật; có thể sử dụng dịch vụ hành chính thư sĩ được phép đại diện nộp hồ sơ. Nếu được cấp tư cách trung/dài hạn, bé cũng sẽ được cấp thẻ cư trú.
Bé có thể được cấp tư cách lưu trú nào?
| Tư cách/quốc tịch của cha hoặc mẹ | Tư cách có thể xem xét cho bé |
|---|---|
| 技術・人文知識・国際業務 | 家族滞在 |
| 経営・管理 | 家族滞在 |
| 高度専門職 | 家族滞在 |
| 特定技能2号 | 家族滞在 |
| 留学 | 家族滞在 nếu đủ điều kiện |
| 永住者 | 永住者 hoặc 永住者の配偶者等 tùy trường hợp |
| 定住者 | 定住者 hoặc tư cách phù hợp khác |
| 特定技能1号 | Không thuộc diện “家族滞在” thông thường |
| 特別永住者 | Cân nhắc thủ tục xin phép đặc biệt thường trú |
| Công dân Nhật | Nếu bé có quốc tịch Nhật thì không cần tư cách lưu trú |
Đây chỉ là ví dụ, phải xem xét cả hai phụ huynh, quốc tịch và quan hệ cha mẹ – con.
Nếu bố là kỹ sư với “技術・人文知識・国際業務”
Nếu bố làm kỹ sư tại một công ty Nhật, mẹ có “家族滞在”, bé thường có thể xin “家族滞在”; sẽ cần xem tư cách và khả năng chu cấp của bố.
Nếu cha hoặc mẹ là “永住者”
Nếu em bé sinh tại Nhật và cha hoặc mẹ có thường trú, có thể xin cho bé tư cách “永住者” dựa trên việc sinh tại Nhật, thông thường trong vòng 30 ngày kể từ sinh. Đây là thủ tục dựa trên sự kiện sinh, khác với đơn xin thường trú thông thường sau nhiều năm cư trú.
Nếu cha hoặc mẹ là “特別永住者”
Có thể xem xét xin phép đặc biệt thường trú cho bé. Thủ tục khác với xin tư cách thông thường; về nguyên tắc nộp tại chính quyền địa phương trong 60 ngày kể từ ngày sinh.
Giấy tờ xin phép có tư cách lưu trú
Tùy tư cách đề nghị. Ví dụ nếu xin “家族滞在”:
| Giấy tờ | Nơi cấp / lưu ý |
|---|---|
| Đơn “在留資格取得許可申請書” | Mẫu của Cơ quan Xuất nhập cảnh |
| Giấy xác nhận đã tiếp nhận khai sinh | Chính quyền địa phương |
| Giấy xác nhận cư trú có tên bé | Chính quyền địa phương |
| Hộ chiếu của bé | Đại sứ quán/lãnh sự quán nước mang quốc tịch; hỏi cơ quan xuất nhập cảnh nếu chưa được cấp |
| Bản sao thẻ cư trú và hộ chiếu người bảo trợ | Bố hoặc mẹ |
| Giấy chứng nhận việc làm của người bảo trợ | Công ty |
| Chứng nhận thuế và đã nộp thuế cư trú | Chính quyền địa phương |
| Giấy tờ bổ sung | Tùy tình hình tài chính và loại tư cách |
Nếu cha/mẹ là du học sinh, có thể cần chứng nhận số dư ngân hàng, học bổng thay cho giấy chứng nhận việc làm. Hãy tham khảo danh mục chính thức cập nhật.
Em bé có cần ảnh thẻ không?
Theo hướng dẫn hiện hành được nêu trong bài gốc, trẻ dưới 1 tuổi vào ngày cấp thẻ cư trú thông thường được miễn nộp ảnh.
Nếu không nộp đơn trong 30 ngày thì sao?
“Tôi bận sinh nở và chăm con nên quên mất.” “Hộ chiếu em bé chưa xong.”
Quá 30 ngày: Hãy liên hệ ngay
Đừng tự kết luận là không còn cách nào. Cần liên hệ ngay cơ quan xuất nhập cảnh có thẩm quyền để trình bày lý do nộp muộn và tình trạng hiện tại. Có thể chuẩn bị chứng cứ về thời gian mẹ hoặc bé nằm viện, việc xin giấy tờ kéo dài hoặc hoàn cảnh đặc biệt khác.
Quá 60 ngày: Đặc biệt nghiêm trọng
Nếu chưa có tư cách lưu trú mà vẫn ở Nhật sau 60 ngày, có thể phát sinh vấn đề lưu trú bất hợp pháp. Việc đăng ký cư trú cũng có thể bị xóa, ảnh hưởng đến bảo hiểm y tế quốc dân và trợ cấp trẻ em. Không thể cho rằng “bé còn nhỏ” hoặc “cha mẹ có visa” nên không cần làm thủ tục riêng cho bé. Hãy trao đổi ngay với cơ quan xuất nhập cảnh.
Chi phí xin tư cách lưu trú cho bé là bao nhiêu?
Thủ tục xin phép có tư cách lưu trú do sinh ở Nhật không phải nộp lệ phí đơn cho Cơ quan Xuất nhập cảnh. Tuy nhiên có thể mất phí cấp giấy khai sinh, giấy cư trú, hộ chiếu, dịch thuật hoặc phí chuyên môn khi thuê hành chính thư sĩ. Do hạn nộp ngắn, chuẩn bị trước sinh là rất hữu ích.
Câu hỏi thường gặp
Q1. Sinh ở Nhật có tự động được “家族滞在” không?
Không. Cần nộp đơn theo thủ tục quy định.
Q2. Đã khai sinh tại phường thì không phải làm thủ tục xuất nhập cảnh?
Không đúng. Hai thủ tục hoàn toàn riêng biệt nếu bé là người nước ngoài và ở Nhật trên 60 ngày.
Q3. Bé chưa có hộ chiếu, nộp được không?
Nên hỏi sớm cơ quan xuất nhập cảnh về cách nộp bằng giấy tờ chứng minh hộ chiếu đang xử lý hoặc thư giải trình, không nên đợi quá hạn 30 ngày.
Q4. Bé có phải trực tiếp tới Cơ quan Xuất nhập cảnh không?
Thông thường cha hoặc mẹ đại diện theo pháp luật; cũng có thể thuê hành chính thư sĩ đủ thẩm quyền.
Q5. Đã nộp trong 30 ngày mà đến 60 ngày vẫn chưa được duyệt?
Không được mặc nhiên cho rằng có quyền ở tiếp; phải xác nhận ngay với cơ quan xuất nhập cảnh trước mốc 60 ngày.
Q6. Sau sinh có cần làm bảo hiểm y tế và trợ cấp trẻ em không?
Có thể cần làm thêm bảo hiểm y tế, trợ cấp trẻ em, hỗ trợ chi phí khám chữa bệnh cho trẻ, tùy tình hình. Hãy hỏi chính quyền địa phương lúc khai sinh.
Kết luận: Đừng bỏ lỡ thời hạn 30 ngày
14 ngày khai sinh – 30 ngày xin tư cách nếu ở trên 60 ngày – xử lý đầy đủ trước mốc 60 ngày. Quốc tịch và tư cách lưu trú của bố mẹ sẽ quyết định phương án cho bé. Nên xác nhận giấy tờ trước ngày sinh.
Tư vấn thủ tục cư trú cho trẻ sơ sinh nước ngoài
TORIKANI International Administrative Scrivener Corporation (とりかに国際行政書士法人) hỗ trợ gia đình có em bé sinh tại Nhật, bao gồm trường hợp gần hạn hoặc quá hạn 30 ngày. Xin vui lòng liên hệ để được xem xét cụ thể.
Tài liệu tham khảo
- Đơn xin phép có tư cách lưu trú
- Quy định về việc có tư cách lưu trú
- Lưu ý trong thủ tục lưu trú
- Tư cách “家族滞在”
- Sổ tay sinh sống và làm việc tại Nhật
- Ba thủ tục quan trọng khi bé sinh ra

Nếu bạn gặp bất kỳ khó khăn nào, đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi nhé!



